Oblicza sieroctwa

Wojna zabiera to, co najcenniejsze – rodzinę i poczucie bezpieczeństwa. Sieroctwo powojenne to jeden z najtragiczniejszych skutków konfliktów zbrojnych. Po 1945 roku stało się ono namacalną częścią polskiej rzeczywistości. Obok biedy i głodu odcisnęło trwałe piętno na losach całego społeczeństwa. Odebrało dzieciom najbliższych, szansę na normalny rozwój i prawo do beztroskiego dzieciństwa.

Powojenne Warmia i Mazury były krainą ruin, porzuconych domów i osieroconych dzieci. Maluchy błąkały się po lasach, wiejskich drogach i zgliszczach miast. Dla nich koniec wojny nie oznacza powrotu do normalności. To początek samotnej walki o przetrwanie, która zaważyła na ich psychice i całym dalszym życiu. Traumatyczne przeżycia odebrały im miłość najbliższych. Zakrzywiły obraz rzeczywistości oraz zaburzyły hierarchię życiowych i moralnych wartości.

Los powojennych sierot to opowieść o tym, jak bezcenną wartością jest poczucie tożsamości i przynależności. To zapomniany fragment powojennej historii tej części kraju. Do dziś żyje garstka ostatnich świadków tamtych dni. Ludzie ci osiemdziesiąt lat temu stracili wszystko. Po dziś dzień próbują odnaleźć swoją rodzinę, rodzeństwo i własne korzenie.

To trudna historia, ale niezwykle ważna dla zrozumienia losów zwykłych ludzi. Stanowi ona głęboką lekcję dla kolejnych pokoleń. Ostatnie wydarzenia za naszą wschodnią granicą brutalnie przypominają, że wojenne sieroctwo nie jest tylko odległą przeszłością. Losy jednostek dotkniętych tym okrucieństwem nigdy nie mogą zostać zapomniane.

-----------------------------------------

Wystawa powstała w ramach projektu „Nauka dla Społeczeństwa II” realizowanego pod tytułem: „Odzyskać tożsamość. Sieroctwo powojenne na Warmii i Mazurach w latach 1945-1961”.

Organizator: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Partner projektu: Archiwum Państwowe w Olsztynie